Drewno jest jednym z najważniejszych surowców wykorzystywanych w budownictwie, meblarstwie i rzemiośle. Podstawowy podział obejmuje drewno drzew iglastych i liściastych, które różnią się pod względem budowy, właściwości fizycznych oraz zastosowań. W niniejszym artykule omówimy główne różnice między tymi dwoma typami drewna w zakresie morfologii, wydzielin, wartości opałowej i podatności na obróbkę. Przedstawimy także ich zastosowania oraz praktyczne wskazówki dotyczące obróbki.

                                                                                                   Morfologia drewna

Drewno drzew iglastych (np. sosna, świerk, jodła) ma prostszą budowę anatomiczną niż drewno drzew liściastych. Charakteryzuje się przewagą cewek, które odpowiadają za transport wody i mechaniczne wzmocnienie drewna. Drewno iglaste jest zazwyczaj mniej zbite, ma prostsze usłojenie i mniejszą gęstość, co wpływa na jego elastyczność i łatwość w obróbce.

Drewno drzew liściastych (np. dąb, buk, jesion) jest bardziej złożone pod względem budowy. Występują w nim naczynia, które efektywnie transportują wodę. Jest to drewno zazwyczaj twardsze i cięższe niż drewno iglaste, a jego skomplikowana struktura anatomiczna sprawia, że jest bardziej wytrzymałe i odporne na ścieranie.

                                                                                                        Wydzieliny

Drzewa iglaste produkują duże ilości żywicy, która chroni je przed uszkodzeniami i chorobami. Może to stanowić wyzwanie przy obróbce drewna, gdyż żywica może osiadać na narzędziach, tępić je i utrudniać pracę. Jednakże żywiczne właściwości mogą być także zaletą, zwiększając naturalną odporność drewna na wilgoć oraz działanie szkodników.

Drewno drzew liściastych nie zawiera żywicy, lecz może mieć garbniki (np. dąb), które wpływają na jego trwałość i odporność na czynniki atmosferyczne. Niektóre gatunki drzew liściastych zawierają również olejki eteryczne, które poprawiają ich odporność na insekty i pleśń.

                                                                                                Wartość opałowa

Drewno liściaste ma zazwyczaj wyższą wartość opałową niż drewno iglaste ze względu na wyższą gęstość. Dąb, buk czy grab to przykłady bardzo wydajnego drewna opałowego, które pali się długo i daje dużo ciepła. Drewno liściaste tworzy także mniej sadzy, co sprawia, że jest bardziej ekonomiczne w eksploatacji kominków i pieców.

Drewno iglaste spala się szybciej, wytwarza więcej dymu i sadzy ze względu na wysoką zawartość żywicy. Jednak jego łatwość w zapłonie oraz dostępność sprawiają, że jest chętnie wykorzystywane jako paliwo rozpałkowe.

                                                                                          Podatność na obróbkę

Drewno iglaste jest zazwyczaj miększe i łatwiejsze w obróbce. Dzięki temu świetnie nadaje się do stolarki budowlanej, produkcji desek i sklejki. Minusem może być skłonność do drzazg oraz żywica, która może zabrudzać narzędzia. Jednak łatwość obróbki sprawia, że jest ono powszechnie stosowane w pracach stolarskich i ciesielskich.

Drewno liściaste, zwłaszcza gatunki twarde, jest trudniejsze w obróbce, wymaga ostrzejszych narzędzi i większej precyzji. Jednak jego trwałość i wytrzymałość sprawiają, że jest cenione w meblarstwie i stolarstwie artystycznym. Przy obróbce niektórych gatunków, takich jak dąb, należy uwzględnić wpływ garbników na proces klejenia i lakierowania.

                                                                                        Różnice w zastosowaniu

Drewno iglaste:

Budownictwo (belki, deski, płyty OSB, więźba dachowa, szkieletowe konstrukcje domów).

Meblarstwo masowe (meble o prostej konstrukcji, często w połączeniu z płytami drewnopochodnymi).

Produkcja palet, skrzyń i opakowań drewnianych.

Przemysł papierniczy (celuloza i papier wytwarzane głównie z drewna iglastego).

Elementy dekoracyjne i wykończeniowe (boazeria, listwy przypodłogowe, podbitki dachowe).

Budowa domów szkieletowych i konstrukcji drewnianych o dużej lekkości.

Drewno liściaste:

Meblarstwo wysokiej jakości (dąb, orzech, buk, jesion są wykorzystywane do eleganckich, trwałych mebli).

Stolarka i podłogi (parkiety, schody, forniry, blaty drewniane).

Produkcja narzędzi drewnianych (młotki stolarskie, trzonki do siekier, drewniane śruby i kliny).

Instrumenty muzyczne (np. klon w skrzypcach, heban w klawiszach fortepianowych).

Elementy konstrukcyjne wymagające dużej odporności mechanicznej (np. beczki, konstrukcje mostów drewnianych, luksusowe jachty).

                                                                          Praktyczne rady dotyczące obróbki

Drewno iglaste:

Przed obróbką warto usunąć żywiczne plamy, aby uniknąć zabrudzeń narzędzi.

Używanie ostrych wierteł i pił pozwala na precyzyjne cięcie bez drzazg.

Najlepiej obrabiać drewno iglaste na sucho, aby zapobiec jego paczeniu i odkształceniom.

Po cięciu warto zabezpieczyć krawędzie przed rozwarstwianiem się.

Obróbka mechaniczna powinna być przeprowadzana w umiarkowanych temperaturach, aby ograniczyć wydzielanie żywicy.

Drewno liściaste:

Do cięcia twardych gatunków zaleca się stosowanie narzędzi z węglika spiekanego, aby uniknąć ich szybkiego tępienia.

Przed obróbką dębu czy buku warto sprawdzić wilgotność drewna, aby uniknąć pękania i skręcania materiału.

W przypadku dębu zaleca się stosowanie klejów i lakierów odpornych na garbniki, które mogą wpływać na kolor powłok.

Drewno liściaste wymaga precyzyjnego szlifowania, aby uzyskać gładką powierzchnię.

Ze względu na twardość, wbijanie gwoździ w drewno liściaste może prowadzić do jego pękania – zaleca się wcześniejsze nawiercanie otworów.